Kapora dolandırıcılığı nasıl anlaşılır, para gönderdiyseniz nereye şikâyet edilir?

Kapora dolandırıcılığında, gerçekte olmayan ya da satıcının elinde bulunmayan bir ev veya araç cazip bir fiyatla ilana konur ve “yerini ayırmak” için ön ödeme istenir. En etkili korunma yolu, ilanı ve ilan sahibini doğrulamadan, malı görmeden ve kiminle işlem yaptığınızdan emin olmadan para göndermemektir. Para gönderdiyseniz vakit kaybetmeden bankanızla iletişime geçip resmî makamlara başvurmanız gerekir.

Kapora hukuken ne anlama gelir?

Günlük dilde “kapora” ya da “kaparo” denen ödeme, Türk Borçlar Kanunu'nda iki farklı biçimde düzenlenir:

• Bağlanma parası (TBK m.177): Sözleşme yapılırken verilen bir miktar para, cayma parası olarak değil, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel âdet yoksa bu para esas alacaktan düşülür.
• Cayma parası (TBK m.178): Taraflar cayma parası kararlaştırmışsa her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır. Parayı veren cayarsa verdiğini bırakır; parayı alan cayarsa aldığının iki katını geri verir.

Bu hükümler gerçek bir sözleşme ilişkisi olan taraflar içindir. Dolandırıcılıkta ise ortada gerçek bir satış ya da kiralama niyeti yoktur; bu durum bir ceza hukuku meselesidir. Ödemenin hangi nitelikte olduğunu yazılı olarak belirlemek, dürüst taraflar arasında bile sonradan çıkabilecek anlaşmazlıkları azaltır. Karmaşık durumlarda bir avukata danışın.

Kapora dolandırıcılığının tipik işaretleri

Resmî kurumların uyarılarında öne çıkan işaretler şunlardır:

• Piyasanın çok altında fiyat: Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM), piyasa fiyatının çok altında satışa sunulan ürünlerle ilgili reklamlara karşı uyarır ve alacağınız ürünün piyasa değeriyle karşılaştırılmasını ister. Ticaret Bakanlığı da piyasa değerinin çok altında sunulan ilanlara karşı temkinli olunmasını tavsiye eder.
• Görmeden, tanımadan kapora istenmesi: EGM Asayiş Daire Başkanlığı, internette satılık araç ilanı verilen araçlar için emin olmadığınız kişilere kapora adı altında para göndermemenizi söyler.
• Ruhsat sahibiyle görüşememek: EGM, araç almak isterken ruhsat sahibiyle yüz yüze görüşmenizi ve araç üzerindeki motor ve şasi numarasının ruhsattakiyle aynı olmasına dikkat etmenizi önerir.
• Başka birine ait hesaba ödeme istenmesi: Türkiye Bankalar Birliği (TBB), yasa dışı yollarla elde edilen paraların müşterilerden kiralanan hesaplar kullanılarak sistem dışına çıkarıldığı olaylarla karşılaşıldığını açıklamıştır. Ödeme istenen hesabın sahibi, ilan sahibi ya da ruhsat/tapu sahibiyle aynı kişi değilse durup sorgulayın.
• Güvenli ödeme dışında doğrudan havale: Ticaret Bakanlığı, güvenli ödeme yöntemleri dışında doğrudan banka hesabına para gönderilmemesini tavsiye eder.
• Noter adına para istenmesi: Basına yansıyan EGM uyarısına göre bazı kişiler kendini noter ya da noter çalışanı olarak tanıtıp “kapora, dosya masrafı veya sözde güvenli ödeme bedeli” adı altında para istiyor. EGM, noterliklerin telefon veya mesaj yoluyla kişisel hesaplara para gönderilmesini asla talep etmeyeceğini ve araç alım-satımında güvenli ödeme sisteminin yalnızca noterliklerde gerçekleştirildiğini hatırlatır.
• Bağlantı gönderilmesi: Ticaret Bakanlığı; kaynağı belirsiz bağlantılara tıklanmamasını, bu bağlantılar üzerinden dosya indirilmemesini ve ödeme bilgisi girilmemesini ister. Kargo, teslimat ya da ödeme onayı adıyla gelen bir bağlantıyı açmak yerine ilgili kurumun resmî adresine kendiniz gidin.
• Acele ettirme: Ticaret Bakanlığı, dolandırıcılık mesajlarında “işlem yapılmazsa hak kaybı yaşanacağı” uyarısının kullanıldığını belirtir. “Başka alıcı var, hemen gönderin” gibi baskılar, yavaşlayıp doğrulama yapmanız gerektiğinin işaretidir.
• Doğrulanmamış ilanlar: Basına yansıyan açıklamaya göre Ticaret Bakanlığı, sosyal medya ve iletişim uygulamalarındaki doğrulanmamış taşınmaz ve taşıt ilanlarına itibar edilmemesini ister ve kapora dolandırıcılığını bu ilanlarla ilişkili vakalar arasında sayar.

İki örnek senaryo

Araç kaporası

Az kilometreli, yeni model bir araç benzerlerinden belirgin biçimde ucuza ilana konur. Satıcı aracın başka bir şehirde olduğunu söyler, yüz yüze görüşmeden kaçınır ve aracı “ayırmak” için kapora ister. Ödemeden sonra iletişim kesilir. Bu senaryoda EGM'nin önerdiği adımlar doğrudan işe yarar: ruhsat sahibiyle yüz yüze görüşün, motor ve şasi numarasını ruhsatla karşılaştırın ve emin olmadığınız kişiye kapora göndermeyin. Satış bedelini noterdeki güvenli ödeme sistemiyle ödemenin nasıl işlediğini araç satışında güvenli ödeme rehberinde anlattık.

Kiralık ev kaporası

Fotoğrafları özenli, kirası bölge ortalamasının belirgin biçimde altında bir daire ilanına yazdığınızda ev sahibinin şehir dışında olduğu söylenir; evi göstermeden, “başkası tutmadan” kapora göndermeniz istenir. Kendinizi korumak için evi yerinde görmeden, ev sahibiyle ya da yetkili emlak işletmesiyle görüşmeden ve ödemenin kime yapıldığını doğrulamadan para göndermeyin. Güncel ilanları kiralık daire kategorisinden inceleyebilirsiniz.

Kendinizi nasıl korursunuz?

1. İlandaki fiyatı benzer ilanlarla karşılaştırın; çok düşük fiyatı bir uyarı olarak kabul edin.
2. Evi ya da aracı yerinde görün; araçta ruhsat sahibiyle, evde ev sahibiyle veya yetkili emlak işletmesiyle yüz yüze görüşün.
3. Ödeme yapacağınız hesabın kime ait olduğunu kontrol edin; üçüncü bir kişinin hesabına para göndermeyin.
4. Araç satışında bedeli noterlerdeki Güvenli Ödeme Sistemiyle, taşınmaz satışında ise tapudaki işlemle eş zamanlı olarak (örneğin TKGM'nin Güvenilir Hesap sistemiyle) ödeyin. EGM, satıcıların da paranın tamamını almadan vekâlet vermemesini veya noter satışı yapmamasını önerir.
5. Mesajla gelen bağlantılara ödeme ya da kart bilgisi girmeyin.
6. Kendi banka hesabınızı, IBAN'ınızı, şifrelerinizi ve kart bilgilerinizi kimseye kullandırmayın. TBB, bu işlemler hesap sahibi adına yapıldığı için hesap sahiplerinin hukuki ve cezai yaptırımlarla karşılaşabileceğini belirtir.

Para gönderdiyseniz ilk yapmanız gerekenler

1. Bankanızı arayın. Ticaret Bakanlığı, dolandırıcılığa uğrayanların bankalarıyla iletişime geçip hesap güvenliği için gerekli önlemleri almalarını tavsiye eder. İşlemin dekontunu ve hesap hareketlerini bankanızdan temin edin.
2. Kanıtları koruyun. İlanın ekran görüntüsünü, yazışmaları, arama kayıtlarını ve dekontu saklayın. EGM, banka hesabının izinsiz kullanıldığı durumlar için bile telefon ve bilgisayarlara format atılmamasını önerir.
3. Şifrelerinizi değiştirin. Bir bağlantıya bilgi girdiyseniz Ticaret Bakanlığı'nın önerdiği gibi e-posta ve sosyal medya şifrelerinizi değiştirin, bankanıza bu durumu da bildirin.
4. İlanı platforma bildirin. İlanın yayımlandığı sitenin şikâyet ya da bildirim kanalını kullanın.
5. Resmî başvuru yapın. Aşağıdaki şikâyet yollarından birini kullanın.

Şikâyet yolu: nereye, nasıl başvurulur?

EGM'nin siber suçlarla ilgili sık sorulan sorularında izlenecek yol şöyle anlatılır: Suçu anlatan bir dilekçe yazıp imzalayın. İmzalı dilekçeyle suçun işlendiği yerden sorumlu polis merkezi amirliğine, Cumhuriyet Başsavcılığına veya Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne başvurabilirsiniz. EGM, imzalı dilekçenin başvurulacak yere elden götürülmesini, taranıp e-postayla gönderilmemesini ister.

• EGM, dolandırıcılık mağduru olunduğunda derhal en yakın emniyet birimine ya da Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasını tavsiye eder.
• Basına yansıyan EGM uyarısına göre, noter adına para isteme gibi şüpheli bir durumla karşılaştığınızda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranabilir.
• CİMER suç duyurusu kanalı değildir. İletişim Başkanlığı'na göre CİMER, yargı mercilerinin görev ve yetki alanına giren konularda yapılan ihbar başvurularını işleme almaz. Suç duyurusu için emniyete veya savcılığa başvurun.

Türk Ceza Kanunu ne diyor?

Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesine göre hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir.

158. maddenin birinci fıkrasının (f) bendi, dolandırıcılığın “bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle” işlenmesini nitelikli hâl sayar. Nitelikli dolandırıcılıkta üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Kanun ayrıca (f) bendindeki hâllerde hapis cezasının alt sınırının dört yıldan, adli para cezasının miktarının da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamayacağını belirtir.

Hesabını başkasına kullandıranlar da sorumluluktan kurtulmaz. 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla 158. maddeye eklenen dördüncü fıkraya göre, bu suçlara iştirak, haksız menfaat amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa verilecek ceza yarı oranında indirilir; yani ceza ortadan kalkmaz, yalnızca indirilir.

Sık yapılan hatalar

• “Küçük bir tutar” diye görmeden kapora göndermek.
• Ödeme istenen hesabın ilan sahibine ait olup olmadığını sormamak.
• Mesajla gelen bir ödeme ya da kargo bağlantısına kart bilgisi girmek.
• Telefonla aradığını söyleyen “noter” ya da “banka görevlisi”ne güvenmek.
• Dolandırıldıktan sonra yazışmaları silmek veya telefonu sıfırlamak.
• Suç duyurusu yerine yalnızca CİMER'e yazmak.

Kapora istemek her zaman dolandırıcılık anlamına gelmez; ama ödeme, doğrulama adımlarından sonra gelmelidir. İlanı ve ilan sahibini doğrulayın, malı yerinde görün, bedeli güvenli bir yöntemle ödeyin. Bir şeyler ters gittiğinde ise bankanızı arayıp kanıtlarınızla birlikte emniyete ya da savcılığa başvurun.